گفتاردرمانی

 

درعصر حاضر اطلاعات به طور روزافزون در حال گسترش می باشد و در هر لحظه دانش ما نسبت به محیط اطراف افزایش می یابد ، این شرایط نیازمند یک راه ارتباطی کامل برای برقراری ارتباط و انتقال اطلاعات است . بهترین و راحتترین راه برقراری ارتباط در جوامع انسانی گفتار و زبان می باشد . انسان ها از طریق گفتار و زبان قادر می شوند که اطلاعات احساسات و عواطف خویش را به یکدیگر منتقل کنند و از یکدیگرتاثیر پذیرفته و بر یکدیگر تاثیر بگذارند .


 


درعصر حاضر اطلاعات به طور روزافزون در حال گسترش می باشد و در هر لحظه دانش ما نسبت به محیط اطراف افزایش می یابد ، این شرایط نیازمند یک راه ارتباطی کامل برای برقراری ارتباط و انتقال اطلاعات است . بهترین و راحتترین راه برقراری ارتباط در جوامع انسانی گفتار و زبان می باشد . انسان ها از طریق گفتار و زبان قادر می شوند که اطلاعات احساسات و عواطف خویش را به یکدیگر منتقل کنند و از یکدیگرتاثیر پذیرفته و بر یکدیگر تاثیر بگذارند .

در صورتی که به هر دلیل این توانایی، یعنی برقراری ارتباط از طریق گفتار و زبان دچار اختلال شود، مسیر ارتباطی انسان مختل می گردد و دیگر قادر نخواهد بود که به شکل طبیعی و عادتی خویش نیازهای خود را برآورده سازد . اگر کودکی در مسیر رشد و تکامل خویش دچار بیماری و یا عارضه ای گردد که مانع از رشد گفتار و زبان وی شود در آینده نیز از فراگیری تحصیلات به صورت طبیعی بازمی ماند و نمی تواند مسیر طبیعی زندگی خویش را طی کند. از سوی دیگر اگر فرد بزرگسالی بدلیل بروز ضایعه، زبان وگفتار فراگرفته اش را از دست بدهد، نیز نخواهد توانست تمام وظایف و مسئولیت های زندگی را به شکل طبیعی انجام دهد .

گفتار و زبان نیز مانند سایر ابعاد وجودی انسان به یکباره ایجاد نمی شود بلکه در طی مراحلی به تدریج ظاهر شده و رشد و تکامل می یابد. کودک در این مسیر از سه مرحله عبور می کند که عبارتند از :

الف _ شناخت : این نکته مسلم و بدیهی است که کودک پیش از این که بتواند اولین کلمه را بیان کند بایستی نسبت به مفهوم و معنی آن شناخت لازم را بدست آورد و درک و تصوری از آن در ذهنش داشته باشد .تشکیل این مفهوم ذهنی دارای مراحل متعدد ، پیوسته و منظمی است که هر یک پیش نیازی برای مرحله بعدی است .

ب _ زبان : در این مرحله کودک برای هریک از مفاهیم ذهنی خود که در مرحله قبل نسبت به آن شناخت پیدا کرده و برچسب کلامی خاصی ندارد یک برچسب کلامی اختصاص می دهد . این برچسب کلامی در سطح ذهن می ماند و هنوز به صورت کلام ظاهر نشده است .

ج _گفتار : به معنی تولید شفاهی کلمات در یک زبان معین است و تنها زمانی که اصوات بتوانند کلمات معنی داری را تولید کنند به گفتار تبدیل می شوند . در این مرحله کودک برچسب های کلامی را که در ذهن دارد بر زبان جاری ساخته و در قالب واژه بیان می کند .سیستم های دخیل در گفتار عبارتند از :

    - سیستم عصبی

    - سیستم تنفسی

    - سیستم آواسازی

    - سیستم تشدید

    - سیستم تولید یا تلفظ

    - سیستم شنوایی

گفتار ، زبان و شناخت نیز ، هریک متشکل از اجزا و عناصری به شرح زیر هستند :

اجزای شناخت : توجه ، حافظه ، مفاهیم

اجزای زبان : واج شناسی و تکواژشناسی - معناشناسی - نحو - کاربرد شناسی

اجزای گفتار : تنفس - آواسازی - تشدید - تولید

هر یک از این اجزا دارای مراحل و سطوح فراوان و گسترده ای است که در صورت خلل در آن ، اختلالات گفتار و زبان بروز می کند . اختلالات گفتار و زبان بسته به سیستم آسیب دیده دارای منشاهای متفاوتی به شرح زیر می باشند .

    - با منشاء رشدی : فلج مغزی ، نشانگان داون ، عقب ماندگی ذهنی ، نشانگان لانداو کلفنر ( ناشی از صرع ) ، ناتوانی های یادگیری ، آپراکسی گفتاری ، اختلال پردازش شنیداری مرزی ، اختلال نقص توجه و بیش فعالی ، اختلال ویژه زبانی . . .

    - با منشاء ارثی و مادرزادی : شکاف های لب و کام ، نشانگان رت ، هیدروسفالی نشانگان ماسا ، نشانگان تریچر کالینز ، گالاکتوزومی . . .

    - بیماری های عصبی : تومورهای مغزی ، سکته مغزی ، آلزایمر ، صرع ، پارکینسون ، هانتینگتون ، گیلنباره . . .

    -بیماری های روانپزشکی و روانی _ اجتماعی : اتیسم ( درخود ماندگی ) ، نشانگان آسپرگر ، لکنت ، اختلال رشدی فراگیر ناشناخته . . .

    - بیماری های متابولیکی و غدد درون ریز : کم کاری غده تیروئید (هایپو تیروئیدیسم ) ، نشانگان ویلیامز ، نشانگان ویلسون . . .

    - بیماری های اسکلتی عضلانی و بافت همبند : لوپوس ، نشانگان شوگران ، پلی میوزیت . . .

    - با منشاء حسی : اختلال حسی دوگانه ، کاهش شنوایی بزرگسالان ، کاهش شنوایی کودکان و نوجوانان

    - بیماری های حنجره ، سرطان های سر و گردن : سرطان حنجره ( لارنگکتومی یا خارج کردن حنجره ) ، سرطان های سر و گردن ، التهاب گوش میانی و التهاب گوش میانی توام با عفونت ، اختلالات صوت

منابع :

سلطانی ، ل ،راهنمای ارزیابی اختلالات گفتار و زبان ، انتشارات تهران ، دانشگاه علوم پزشکی تهران ، چاپ اول ، ۱۳۸۷

شفیعی ، ب ، مقدمه ای بر آسیب شناسی گفتار و زبان ، انتشارات راه کمال ، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، چاپ اول ، ۱۳۸۷

شمشادی ، ه ، بیماری شناسی در آسیب های گفتار و زبان ، انتشارات تهران ، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، چاپ دوم ، ۱۳۸۴

 

آدرس مرکز: مشهد - خيابان احمدآباد - بين ملاصدرا ۱۱ و ۱۳ - پلاک ۵۵ - تلفکس: ۵-۳۸۴۶۳۶۵۳ - ۰۵۱

سامانه آرن کارت
ارسال پیام تلگرامی